Słownik szachowy

Król porusza się o jedno pole w dowolnym kierunku i nie może wejść na pole atakowane.

Hetman porusza się o dowolną liczbę wolnych pól wzdłuż linii, rzędu lub przekątnej.

Wieża porusza się o dowolną liczbę wolnych pól wzdłuż linii lub rzędu.

Goniec porusza się o dowolną liczbę wolnych pól po przekątnej.

Skoczek przesuwa się o dwa pola w jednym kierunku, a następnie o jedno pole prostopadle.

Pion porusza się prosto do przodu, bije o jedno pole ukośnie do przodu i nigdy nie może się cofać.

Bicie polega na prawidłowym przesunięciu figury na pole figury przeciwnika i usunięciu jej z szachownicy.

Król jest w szachu, gdy co najmniej jedna figura przeciwnika atakuje jego pole.

Mat powstaje, gdy król jest w szachu i żaden prawidłowy ruch nie może odeprzeć ataku.

Pat to remis, w którym gracz na posunięciu nie ma żadnego prawidłowego ruchu, a jego król nie jest w szachu.

Podczas roszady król przesuwa się o dwa pola w stronę wieży, a wieża trafia na pole minięte przez króla.

Bicie w przelocie pozwala pionowi zbić sąsiedniego piona przeciwnika bezpośrednio po jego pierwszym ruchu o dwa pola, tak jakby przeszedł tylko o jedno.

Pion, który dociera do ostatniego rzędu, musi zostać zastąpiony hetmanem, wieżą, gońcem albo skoczkiem własnego koloru.

Remis kończy partię bez zwycięzcy; w zwykłej punktacji każdy gracz otrzymuje pół punktu.

Gracz może reklamować remis, jeśli ta sama pozycja pojawi się co najmniej po raz trzeci w wymaganych warunkach.

Gracz może reklamować remis po 50 posunięciach każdej strony bez ruchu piona ani bicia.

Linia biegnie pionowo i ma literę od a do h, a rząd biegnie poziomo i ma numer od 1 do 8.

SAN to zwięzły standardowy zapis prawidłowego ruchu w określonej pozycji.

PGN to format tekstowy zapisujący partię wraz z ruchami oraz, w razie potrzeby, metadanymi i komentarzami.

FEN opisuje w jednym wierszu pozycję szachową i informacje potrzebne do wznowienia partii.

Kod ECO klasyfikuje pozycję debiutową literą od A do E i dwiema cyframi.

Notacja algebraiczna zapisuje ruchy za pomocą liter figur, nazw pól oraz znaków oznaczających bicie, szacha i ruchy specjalne.

Teoria debiutów obejmuje zbadane ruchy, pozycje i plany z początkowej fazy partii.

Repertuar debiutowy to zbiór przygotowanych decyzji, które gracz zamierza stosować określonym kolorem.

Wariant to rozpoznawalne odgałęzienie debiutu określone charakterystycznymi ruchami albo pozycją.

Linia główna to centralna, dobrze ustalona kontynuacja używana do porządkowania teorii debiutu.

Linia poboczna to alternatywna kontynuacja poza odgałęzieniem uznawanym za główne.

Kolejność ruchów to dokładna sekwencja użyta do osiągnięcia pozycji.

Transpozycja zachodzi, gdy różne kolejności ruchów osiągają tę samą pozycję.

Gambit oferuje materiał w debiucie w zamian za rekompensatę, taką jak rozwój, tempo lub atak.

Tempo to praktyczna jednostka czasu, zwykle odpowiadająca jednemu użytecznemu ruchowi.

Rozwój polega na wyprowadzaniu figur z pól początkowych na pola, z których uczestniczą w partii.

Inicjatywa to zdolność tworzenia gróźb, na które przeciwnik musi odpowiadać.

Centrum zwykle oznacza cztery pola d4, e4, d5 i e5 oraz obszar wokół nich.

Struktura pionowa to rozmieszczenie pionów obu stron oraz tworzone przez nie otwarte i zamknięte linie.

Wskazówka na szachownicy to widoczny element pozycji, który pomaga przypomnieć sobie wyuczony ruch lub plan.

Aktywne przypominanie polega na samodzielnym odtworzeniu odpowiedzi z pamięci, zanim ją zobaczysz.

Powtórki rozłożone w czasie rozdzielają naukę na kolejne terminy zamiast skupiać ją w jednej sesji.

Odstęp między powtórkami to czas dzielący dwie powtórki tego samego elementu.